Günümüzde birçok Linux dağıtımı bulunmaktadır ve elimizden geldiğince size bu konuda yardımcı olup, size uygun olanı seçmenize yardımcı olmak için bu makaleyi ele aldık.

Ele alacağımız dağıtımları “Nereden geldi?” , “Onu eşsiz yapan nedir?” ve “İhtiyaçlarınıza göre en iyisi olabilir mi?” sorularının altında değerlendirip geniş bilgi vermeye çalışacağız.

Ele alacağımız dağıtımlar sırasıyla : Debian, Fedora, CentOS, Ubuntu, openSUSE, CoreOS ve FreeBSD’ dir.

Anlatacağımız bu dağıtımların çoğu şu anda CloudEOS  tarafından desteklenmektedir veya önümüzdeki günlerde eklenecektir. CloudEOS‘ a kayıt olarak ilgili dağıtımları kullanabilirsiniz.

Debian

Debian, mevcut linux dağıtımlarının en eskilerden biridir. Finnux den Ubuntu’ ya kadar birçok dağıtımın temelini oluşturmaktadır. Debian Projesi 1993 yılında Ian Murdock’ un açık gelişim değeriyle ticari olmaya işletim sistemi yaratma vizyonu ile bulunmuştur. Debian ismi kendi ismi Ian ile kız arkadaşı Debra’nın isimlerinin birleştirilmesi ile oluşturulmuştur.

Günümüzde “Debian Manifesto” ve “Debian Sosyal Kontrat” a göre devam etmektedir.
Debian Projesi ve onun büyük topluluğu bu dağıtımı özgür yazılım temelli bir dağıtım olarak geliştirmeye devam etmektedir.

Debian Projesinde bir üst organizasyon bulunmamaktadır ve yıllık Debian geliştiricileri konferansı olan “Debconf” tarafından sponsorluk alınmıştır. Birçok şirket “Debian Long Term Support Project” inin bir parçası olarak rol almaktadır.Katkıda bulunanlar, bağış yapanlar ve gönüllüler Debian’ ın yaşam kaynağı olarak hep birlikte çalışmaktadırlar.

Debian tarihi kitaplarında “Iceweasel Age” olarak anılan ilginç bir bölüm bulunmaktadır.
2004 yılına gittiğimizde, artwork ile lisans sorunları ve Firefox markası üzerinde güvenlik yaması backportlarının ihlal edilmiş olduğundan Mozilla firefox Debian kaynak havuzunda bulunmamaktadır.

Çözüm Debian’ ın Iceweasel browser’ı “IceDove mail client” ve “IceApe suite” ile birlikte Mozilla’ nın “Thunderbird” ve “Seamonkey” inin yerini alacağı şekilde kendi içinde ayırmak ve tekrar markalaştırmaktı. Tabi 12 yıl gibi uzun bir sürede bazı şeyler değişime uğradı, 06.2016, Firefox ve Firefox ESR tekrardan Debian paket deposunda yer almaya başladılar.

Debian’ ı Ayrı Tutan Nedir?

Debian Stable, Testing ve Unstable olmak üzere üç versiyonu bulunmaktadır.
Debian Stable versiyonuna 3 yıl boyunca güvenlik ve önemli sorunlar ( bugfix ) için destek verilir. Destek verilmeye başlanmasından önce Debian LTS Team tarafından yaklaşık 2 ekstra yıl daha destek bu süreye eklenir.

Debian stable versiyonu Linux dünyasında sağlam, güvenilir işletim sistemi olarak bir üne sahiptir, bu yüzden ürün ortamında Debian’ ı görmek şaşırtıcı değildir. Yıllar geçtikçe, Debian ve CentOS dünyadaki web sunucularında kullanılan en yaygın dağıtımlar haline gelmiştir.

Debian rolling ve standart release i nasıl kullandığınıza bağlı olarak ele alınabilir. Sıfır kurulum yapmadan Debian versiyonunu güncellemek isterseniz, tek yapmanız gereken source repository ( sources.list ) dosyanızdaki text codename kısmında hangi versiyona geçeceğinizi yazmanız ve sonrasında dist-upgrade komutu ile belirttiğiniz versiyona geçiş yapabilmenizdir.

Debian ana paket deposu bir çok kullanıcı için gerekli %99 oranında yazılımı içinde barındırmaktadır.

Debian Free Software Guidelines’ a ( DFSG ) uyan ve Debian dağıtımları ile çalışmasına yönelik olan Contrib de ek yazılım repository’ sidir.

Debian Kimler İçindir ?

Eğer bir server koşturmaksa amacınız, Debian Stable versiyonu ( web application, database yada networked storage olarak kullanabileceğiniz ) sizin için muhtemel bir seçim olabilir.

Kolay upgrade edilebilme prosedürü sayesinde tekrar kurulumdaki adımlarla uğraşmak zorunda kalmazsınız.

Debian Testing ve Unstable daha yeni yazılım için bazı sistem kararlılıklarından feda ile en uygundur yada development ortamlarda çalışıyor veya bunlarla ilgileniyorsanız en uygun seçimlerdir.

Fedora

Fedora’ nın hikayesi alçak gönüllülüğün esas olduğu başka bir topluluk ile başlar.

Bu dağıtım DistroWatch’ ın top 6′ sın da 2004 yılından beri yer alan bir Linux dağıtımıdır. Red Hat’ ın sponsor olduğu ve gelişim desteğini verdiği bir Linux dağıtımıdır. Hatta Linus Torvalds tarafından Fedora kullanımı “on everything” olarak açıklamaktadır.

Fedora’ nın temeli bir üniversite bilgisayar bilimleri projesidir. Fedora Projesi dağıtılan bir işletim sistemi olmadan önce Warren Togami tarafından 2002 yılında Red Hat için topluluk tarafından yönetilen bir paket havuzuydu. Red Hat Linux’ da ( RHL ) henüz stabil olmayan yazılımlarını yeni fonksiyonaliteleri, paketleri, test ve denemeleri bu işletim sistemi üzerinde yapmaktadır. Bu sebepten dolayı Fedora işletim sistemin de kurumsal işletim sistemlerinde olmayan yeni nesil paketler, fonksiyonaliteler bulunmaktadır.

CentOS

CAOS Linux için geliştirme platformu olarak başlayan CentOS genç ve yaygın olan bir dağıtımdır.  CentOS zamanla içinde bulunduğu projeden ayrıldı ve 2004 yılında ilk sürümünü yayınlandı. CentOS genel olarak 6 ayda bir point release’ ler dışında 2 ila 4 yıllık periyotlarla yeni versiyonlarını çıkarmaktadır.

CentOS ismi Community Enterprise Operating System’ in kısaltmalarından meydana gelmektedir. CentOS Projesi CentOS Governing Board tarafından denetlenmektedir.

2014′ ten itibaren CentOS Projesi Red Hat’ ın kanatları altında onun OpenSource ve Standart Takımının parçası olmuştur. CentOS Projesi için çalışan bazı kişiler Red Hat içn çalışmaktadır ve şirket CentOS Projesi için sponsorluk sağlanmaktadır.

CentOS’ u Ayrı Tutan Nedir ?

CentOS’u en cazip kılan özelliklerinden birisi 10 yılı bulan destek süresidir. Ana özellikler ve paket versiyonları sadece yeni sürümlerde ( CentOS 6, 7 vs. ) tanıtılır. Önemli bir sorun olmadığı sürece CentOS yılda bir kez nokta sürüm ( point release ) yayınlar.
Bu durum dağıtımın kararlılığı ve güvenliğini koruma amaçlıdır. CentOS içinde en yeni Linux bileşenlerini bulmanız söz konusu değildir.

CentOS 7 yıl boyunca genel destek verir, sonrasındaki 3 yıl boyunca sadece kritik güvenlik güncellemeleri desteğini sağlar. Bu RHEL Production 3 Phase olarak bilinen CentOS’ un da uyduğu yaşam döngüsüdür.

RHEL donanım üreticileri tarafından en ideal şekilde işletim sisteminin çalışması için donanım doğrulamasına maruz kalır. CentOS’ un RHEL’ in açık kaynak kodundan derlenmesi sebebi ile(CentOS için uygun olmayan Red Hat’ın driver ve utilities gibi binary lerinin olmasına rağmen) donanım uyumluğu CentOS’ un en önemli özelliklerinden biridir.

CentOS RPM tabanlı bir dağıtımdır. Paket yöneticisi olarak yum’ u kullanır. Minimal’den çeşitli özellik ve ayarlarla kullanabileceğiniz bir dağıtımdır. Ana mimarisi x86-64 üzerinde oluşturulmaktadır.

CentOS Kimler İçindir ?

CentOS Red Hat Enterprise’ ın açık kaynağını takip eder. Bu yüzdende RHEL’ e oldukça yakındır. Eğer ihtiyacınız RHEL ile fazlasıyla uyumlu bir işletim sistemi bakıyorsanız CentOS sizin için en uygun seçenek olacaktır.

CentOS’u sadece RHEL ile uyumundan ve sunduğu Red Hat deneyimi ile kısıtlamak haksızlık olacaktır. CentOS az bakım ve güncelleme gerektiren bir işletim sistemidir. Güvenlik ve kararlılığın esas olduğu software stack’ leri için tam anlamıyla uygundur.

RHEL’ de açık olmayan paketler CentOS içinde yüklü gelmeyecektir.
CentOS tamamen ücretsiz ve özgür yazılım kaynaklıdır.
Ancak medya codec’leri gibi ek yazılım paketleri olarak tercih edilebilen üçüncü parti yazılım depoları bulunmaktadır.

RHEL ve CentOS’ un ikisi de büyük ölçekli, kurumsal düzeyde sunucular ve iş istasyonlarında kullanılır. Yeni özellikler nadiren eklenir, güncellemeler sadece güvenlik ve bug düzeltmeleri için yapılmaktadır. CentOS ile 10 yıllık süre boyunca sisteminiz stabil, güvenilir ve güçlü bir işletim sistemi olduğunu bilir ve ona göre rahatça kullanabilirsiniz. Major güncellemeyi çok fazla sevmeyen son kullanıcılar için biçilmiş kaftan olan CentOS’ a major güncellemelerden ziyade güvenlik ve küçük hata düzeltmeleri gelmektedir.
Bunlara ek olarak CentOS Linux Dağıtımları arasında kullanım olarak yaklaşık %70′ lik gibi azımsanmayacak bir büyüklüğe sahiptir.

Ubuntu

“Ubuntu” Güney Afrika dilinden gelmektedir.
İki anlamı bulunmaktadır: “humanity to others” ve “I am what I am because of who we all are.”
Ubuntu 2004 yılında Güney Afrikalı girişimci Mar Shuttleworth tarafından lanse edilmiş bir Linux Dağıtımı’ dır.
Kod adı Warty Warthog olan ilk release 4.10′ dur.

Ubuntu özgür yazılım üzerine kuruludur ve dış şirketler tarafından desteklenerek kendini finanse etmektedir. Shuttleworth 2004 yılında Londra merkezli Canonical Ltd. şirketini hem Ubuntu için ticari destek sağlaması için hem de Ubuntu’ nun başarısının artması için kurmuştur.

2005 yılında, Shuttleworth kendisini ve Ubuntu topluluk üyelerini kapsayan Ubuntu Foundation’ ı kurdu. Başlangıçta 10 milyon dolarlık bir sermayeleri bulunmaktaydı.

Canonical upstream’ e sağladığı desteğin yanında Ubuntu için çok özel olan FOSS gibi projeleri ortaya çıkardı. Muhtemel olarak bunlardan en yaygını, 2010 yılında yayınlanan masaüstü bilgisayarları için Unity projesidir.

Canonical Ubuntu’ nun ticari kolu olduğu halde, Ubuntu tamamen özgür yazılımdır.

Ubuntu’ yu Ayrı Tutan Nedir ?

Ubuntu en çok bölünmüş ve temel alınan dağıtımlardan biridir.
Örneğin Linux Mint, Zorin OS ve Google’ ın içinde kullandığı Goobuntu Ubuntu temellidir.

Bunlara ek olarak Canonical tarafından sağlanan Unity versiyon standardı Ubuntu’ ya has bir çok şey içermektedir. Bunlar farklı masaüstü ortamlarında ( KDE, XFCE, vs. ) kullanılmak üzere yarı hazır haldeki imajlardır.

Güvenlik özelliklerinden biraz bahsedersek, Ubuntu çok ayrıntılı bir güvenlik matrisine sahiptir.

openSUSE

S.u.S.E. 1992 yılında Linux dağıtımı olarak değil, bir Alman yazılım geliştirici şirket tarafından ortaya çıkarılmıştır.
İsmi de şirketin baş harflerinin kısaltmasından meydana gelmektedir ( Software und System Entwicklung ).

SUSE’ nin özgür yazılım dünyasında 20 yılı geçmiş bir tarihi vardır. 20 yıla yakın bir süreçte var olan SUSE Linux, genel olarak Slackware Linux’ un içinde temellenen bir işletim sistemidir. Uzun tarihinde SUSE Almanya’ dan Çin’ e, kadar bir çok ülkede başarılı şekilde son kullanıcıdan, kurumsal şirkete devlet kurumlarına kadar bir çok kurumda kullanılmaktadır.

OpenSUSE’ yi Ayrı Tutan Nedir ?

OpenSUSE topluluk tarafından geliştirilen ve SUSE tarafından desteklenen işletim sistemidir. Genel olarak SUSE Linux Enterprise Server’ da uygulanacak bir çok yazılım öncelikle openSUSE üzerinde denenmektedir, ondan sonra SLES’ e aktarılmaktadır.

SUSE 2015 yılından itibaren dağıtım adlarını değiştirerek iki dağıtım modeli kullanmaya karar vermiştir.

Tumbleweed, en yeni versiyon, hızlı, stabil, test edilmiş. Leap ise openSUSE’ nin en son stabil versiyonudur. SUSE’ yi diğer dağıtımlardan ayıran en önemli özelliklerinden biri YaST ( Yet Another Setup Tool ) isimli denetim masası yazılımıdır. Ncurses tabanlı olan bu yazılım SUSE üzerindeki birçok işi menüler üzerinden yapabilmenize olanak sağlar. SUSE KDE masaüstü ortamını en iyi çalıştıran işletim sistemlerinden biridir.

OpenSUSE Kimler İçindir ?

OpenSUSE, SUSE Enterprise Linux ile ilgilenenler veya SLE’s iş akışını ofisten eve taşımak için idealdir. Diğer bir konu da YaST ile kolay yönetim olanağı vermesi sebebi ile yeni kullanıcılar için de tercih edilen bir işletim sistemidir.

CoreOS


CoreOS özellikle container çalıştırmak isteyen kullanıcılar için modern ve minimal işletim sistemi olarak sistem yöneticileri ve deneyimli kullanıcılara yönelik tasarlanmış bir özgür yazılım tabanlı bir dağıtımdır. CoreOS diğer dağıtımlardan farklı olarak herhangi diğer Linux Dağıtımından türetilmemiştir.

Mümkün olan en az çaba ile warehouse-scale programlamaya uygun en yeni linux çekirdeği ve Docker teknojilerini içeren özelliklere sahiptir.

CoreOS’ un modern mimarisi sayesinde diğer sunucu işletim sistemlerine oranla %50’ye varan daha az RAM (sistem hafızası) ihtiyacı duyması da onu diğerlerine göre ayrı tutan bir ayırt edici özelliklerindendir.
Bütün bunlara ek olarak CoreOS, Docker software projesinde uygulama ve Container’ların çalıştırılmasında ödül kazanmış bir işletim sistemidir.
Özellikleri arasında belkide en farklı olanı sistem güncellemelerinde sıkıntısız ve hızlı olması için aktif / pasif olarak ayrılmış çift kısımlı bir yapıya sahip olmasıdır.
Ayrıca cluster sistem üzerine temellenmiş CoreOS, tek makina olarak da kullanılabilme imkanı sağlar.

Son olarak büyük sunucu dağıtımları tarafından tercih edildiğinden bahsetmiştik, bunu örneklememiz gerekirse birçoğumuzun hergün kullandığı Facebook, Twitter, Google yüksek kapasitede ve esneklikteki servislerini CoreOS üzerinde çalıştırmaktadırlar.

FreeBSD

“Ücretsiz işletim sistemleri içinde bilinmeyen DEV” olarak da bilinen FreeBSD, BSD’ ler arasında ( FreeBSD, OpenBSD, NetBSD, PC-BSD vs ) en çok tercih edilen işletim sistemidir.
Sunucu, masaüstü ve gömülü donanımlarda kullanılmaktadır.
FreeBSD kolayca erişilebilinir binlerce 3.parti uygulama ile birlikte kendi havuzunu barındırmaktadır.
Ayrıca FreeBSD tabakalar halinde sıkıştırma ve performans kaybı olmadan major Linux binary’ lerini kullanmaktadır.

FreeBSD komple bir işletim sistemidir.

Bu sistemin bileşenleri ( kernel, kütüphaneler, kullanıcı programları vs. ) küçük parçaların birleşirilmei ile oluşturulan yazılımlardan meydana gelmektedir. FreeBSD’ nin belkide en büyük avantajı sahip olduğu port sistemidir. Binlerce uygulama, geliştirme araçları ve diğer yazılım paketleri bu port sisteminde bulunmaktadır ve her biri FreeBSD sistemi içinde basit komutlarla uygulanabilir olarak bulunmaktadır.

FreeBSD dokümantasyonu sürekli olarak güncellenir ve çok iyi yazılmış bir web kitapçığı bulunmaktadır. Eğer bir FreeBSD versiyonu için belirli bir program ihtiyacınız olursa veya teknik destek çok kolay şekilde aradığınızı bu dokumanda bulabilirsiniz.

FreeBSD, network, sanal hafıza ( virtual memory ) ve SCSI altyapıları ile geleneksel olarak üstünlük sağlamış bir işletim sistemidir.

25 Paylaşımlar