En sevdiğiniz Linux dağıtımının son sürümünün kod adının nereden esinlenildiğini merak ettiniz mi?

Yakında çıkacak olan Linux Mint 18 kod adı Sarah, Ubuntu 16.04’ün adı Xenial Xerus oldu. Liste böyle devam etmekedir.

Kod adlarıyla ilgili soru gerçekten önemsizdir. Belirli bir Linux dağıtımının işlevi konusunda herhangi bir fark yaratmamaktadır. Bununla birlikte merak uyandırıcı bir Linux kullanıcısı olarak, bir sürümün kod adı arkasındaki mantığı bilmek isteyebilirsiniz. Sonuçta, kod adı bir sürümün ayrılmaz bir parçası ve geliştirici ekibi de bunun için çaba sarf etmektedir, değil mi?

Size en popüler Linux dağıtımlarının bazılarının kod adlandırması ve onun arkasındaki mantıktan bahsedeceğiz.

Ubuntu Sürüm Numarası ve Kod İsimlendirmesi

En popüler Linux dağıtımlarından biri olan Ubuntu, Nisan ayında bir sürüm, Ekim ayında başka bir sürüm olmak üzere iki yılda bir sürüm döngüsü sistemini takip etmektedir.

Sürümün ayı ve yılı bir Ubuntu sürümünün sürüm numarasında hayati bir rol oynamaktadır. Bir Ubuntu sürümünün XX.YY biçiminde sürüm numarası bulunmaktadır. XX yayınlanma yılı, YY yayınlanma ayıdır. Böylece, 2016 yılının 4. ayında (Nisan) Ubuntu 16.04’ü elde ettik. Ubuntu 15.10, 2015 yılının 10. ayı (Ekim) tarihinde yayınlandı. Bu yıl Nisan ayında çıkacak olan LTS destekli son kararlı sürüm olan 18.04 sürümü yayımlanacaktır.

Şu ana kadar son 11 yılda ya Nisan ya da Ekim aylarında Ubuntu sürümleri için sadece bir istisna bulunmaktadır. Ubuntu 6.04’ün piyasaya sürülmesi iki ay ertelendi ve bu yüzden her zamanki XX.04 veya XX.10 yerine Ubuntu 6.06 olarak isimlendirildi.

Şimdi Ubuntu’nun kod isimlendirmesinden bahsedelim. Herhangi bir Ubuntu sürümünde aynı alfabeyle başlayan iki kelime kodlu bir kod adı olduğunu fark etmişsinizdir. Örneğin, Ubuntu 14.04’e Trusty Tahr (T ile başlayan) adı verilir.

Ubuntu kod isimleri ilk önce bir sıfat ve ikincisi nesli tükenmekte olan bir tür olmak üzere iki kelimeden oluşmaktadır (son zamanlarda Unicorn veya Werewolf gibi mitolojik yaratıkları da içermektedir). Bir önceki örnekte Trusty, bizlere güvenilebilecek bir sıfatı ifade eder. Tahr, nesli tükenmekte olan bazı alt türlerin bulunduğu bir hayvandır.

Bir diğer ilginç gerçek şu ki, bu kod isimleri her bir sürümde alfabetik olarak artırılmaktadır (başlangıçtaki az sayı hariç). Yani, Trusty Tahr olarak Ubuntu 14.04, Utopic Unicorn olarak Ubuntu 14.10, Vivid Vervet olarak Ubuntu 15.04 vb. bulunmaktadır.

Sanırım şimdi Ubuntu sürüm numaralandırması ve kod isimleri hakkında oldukça iyi bir fikriniz oluşmaya başladı. Tüm sürümleri aşağıdaki şekilde özetleyebiliriz.

VersiyonKod Adı
Ubuntu 16.04Xenial Xerus
Ubuntu 15.10Wily Werewolf
Ubuntu 16.04Vivid Vervet
Ubuntu 14.10Utopic Unicorn
Ubuntu 13.10Saucy Salamander
Ubuntu 13.04Raring Ringtail
Ubuntu 12.10Quantal Quetzal
Ubuntu 12.04Precise Pangolin
Ubuntu 11.10Oneiric Ocelot
Ubuntu 11.04Natty Narwhal
Ubuntu 10.10Maverick Meerkat
Ubuntu 10.04Lucid Lynx
Ubuntu 9.10Karmic Koala
Ubuntu 9.04Jaunty Jackalope
Ubuntu 8.10Intrepid Ibex
Ubuntu 8.04Hardy Heron
Ubuntu 7.10Gutsy Gibbon
Ubuntu 7.04Feisty Fawn
Ubuntu 6.10Edgy Eft
Ubuntu 6.06Dapper Drake
Ubuntu 5.10Breezy Badger
Ubuntu 5.04Hoary Hedgehog
Ubuntu 4.10Warty Warthog

Gördüğünüz gibi aşağıdaki Ubuntu sürümleri İngilizce sözlüğünüzü geliştirir ve sizi duymadığınız türler sunar. Eğer videoları tercih ederseniz, Ubuntu adlandırma kuralını açıklayan bir video burada bulunmaktadır.

Linux Mint Sürüm Numaralandırması ve Kod İsimlendirmesi

Ubuntu’nun uzak kuzeni (bunu söyleyebiliriz) Linux Mint, popüler bir başka Linux dağıtımıdır. Şimdi Linux Mint’in sürüm numaralandırmasını ve kod isimlendirmesini inceleyelim.

Linux Mint Ubuntu’ya dayanmaktadır. Bu nedenle bir Ubuntu sürümünden birkaç ay sonra, bir Linux Mint sürümleri bu Ubuntu sürümüne dayanarak çıkmaktadır.

Ubuntu’nun aksine, Linux Mint versiyonlandırılması ayı ve yılı takip etmemektedir. Sadece matematiksel olarak sürüm numarası arttırılmaktadır. Yani Linux Mint 15, sonra Linux Mint 16, Linux Mint 17 vb. olarak devam etmektedir. Bu büyük sürümler içindir. Küçük yayınlar (Windows hizmet paketine gevşek analoji), ondalık basamaklarla artırılır. Bu, bize Linux Mint 17.1, 17.2 vs. vermektedir.

Bu sürüm numarasıyla ilgili kod isimlerinden bahsedelim. Linux Mint sürümlerinin her biri küçük veya büyük olduğu için bir kod adı vardır ve Ubuntu gibi onlar da art arda alfabetik bir düzende değişmektedir.

Linux Mint kod adı ile ilgili ilginç bir bilgi olarak bu kadın adlarının alfabe ‘a’ ile bitmesi ve isimler İbrahim dininin mitolojisinden kaynaklanıyor olmasıdır. Bu bize Linux Mint 17 Qiana gibi isimleri vermektedir.

Büyük sürümler kod adının alfabetik sırasını artırırken, küçük olanları aynı başlangıç ​​alfabelerini taşırlar, ancak adı değiştirirler. Örneğin, Linux Mint 17.1 Rebecca, 17.2 Rafaela ve 17.3 Rosa’dır.

Şimdiye kadar tüm Linux Mint sürümlerine göz atmak için, aşağıdaki tabloyu inceleyebilirsiniz:

VersiyonKod Adı
Linux Mint 1Ada
Linux Mint 2Barbara
Linux Mint 2.1Bea
Linux Mint 2.2Bianca
Linux Mint 3Cassandra
Linux Mint 3.1Celena
Linux Mint 4Daryna
Linux Mint 5Elyssa
Linux Mint 6Felicia
Linux Mint 7Gloria
Linux Mint 8Helena
Linux Mint 9Isadora
Linux Mint 10Julia
Linux Mint 11Katya
Linux Mint 12Lisa
Linux Mint 13Maya
Linux Mint 14Nadia
Linux Mint 15Olivia
Linux Mint 16Petra
Linux Mint 17Qiana
Linux Mint 17.1Rebecca
Linux Mint 17.2Rafaela
Linux Mint 17.3Rosa
Linux Mint 18Sarah

Listede bir ‘a’ ile bitmeyen tek istisna Sarah’tır.

elementary OS Sürümü ve Kod Adı

Biz Ubuntu ve Linux Mint’tan söz ettiğimize göre, bu ailenin kapsamını genişletip elementary OS’u (aynı zamanda Ubuntu’ya dayanan) tartışmaya geçiş yapalım.

elementary OS 0.X gibi artan desenle eşleşen sürüm numaralarına sahiptir. Bu nedenle ilk işletim sisteminin ilk kararlı salımı 0.1, daha sonra 0.2 ve geçerli kararlı sürüm ise temel OS 0.3’tir.

Kod adı söz konusu olduğunda elementary OS, mitolojik bir tanrı veya tanrıçanın adını tercih etmektedir. Genellikle bu isimler Roman/İskandinav mitolojisinden alınmaktadır. Bu bize Jüpiter, Luna, Freya (önceki ISIS) ve belki de gelecek Loki gibi kod adları vermektedir.

Burada alfabetik bir sınırlama yoktur.

VersiyonKod Adı
0.1Jupiter
0.2Luna
0.3Freya

Debian Sürümü ve Kod Adı

Ubuntu, Linux Mint ve elementary OS’un büyükbabasına geçelim. Ubuntu’nun türetildiği Debian’ın çok farklı bir isimlendirme sistemi bulunmaktadır. Aslında Debian’ın kurucusu Ian ve kız arkadaşı Debra’nın adını almaktadır. Debian kurucusu Ian Murdock 2015’te gizemli bir şekilde vefat etmiştir, ancak adı Debian’da ölümsüzleştirilmiştir.

Debian sürüm numaraları artımlıdır. Elbette ilginç bir şey değil bu. İlginç olan şu ki, tüm Debian sürümleri, Toy Story animasyon filminin karakterlerinden sonra kod adı altındadır. Bu neden Debian Jessie veya Debian Woody’ye sahip olduğumuzu açıklamaktadır.

Aşağıda tüm Debian sürümleri ve kod isimlerini içeren bir tablo bulunmaktadır:

VersiyonKod Adı
1.1Buzz
1.2Rex
1.3Bo
2Hamm
2.1Slink
2.2Potato
3Woody
3.1Sarge
4Etch
5Lenny
6Squeeze
7Wheezy
8Jessie
9Stretch
10Buster

İlk Toy Story animasyon filmini izlediyseniz, Sid filminin kötü karakterini hatırlarsınız. Bu komşu çocuk oyuncaklarının yok edicisidir. Bu tüm Debian kararsız sürümlerinin Debian Sid adını taşıdığı kod adıdır.

OpenSUSE Numaralandırması ve Kod İsimlendirmesi

2005 yılındaki ilk OpenSUSE sürümü, OpenSUSE 10.1 idi. Neden 10 ile başladığını bilinmezken, neden 1 değil. Fakat o zamandan beri büyük sürüm, ondalık sayı öncesi sürüm numarasını artırırken, küçük sürümler ondalık noktalarından sonra sürüm numarasını arttırmaktadır. Bu, bize OpenSUSE 11.3, 11.4, 12.1, 12.2 vb. gibi sürüm numaralarını vermektedir.

OpenSUSE ilk sürümlerinde bir kod adı bulunmuyordu. OpenSUSE 11.2 sürümüyle birlikte bir kod adı görmeye başladık.

Tabii ki OpenSUSE’ın yeşil bir havası bulunmaktadır. Bu yeşilimsi dokunuş kod adlarına da yansımıştır. OpenSUSE kod adı aslında yeşilin ton gölgesidir. Bu OpenSUSE için Emerald, Teal vb. kod isimlerini açıklamaktadır.

VersiyonKod Adı
11.3Teal
11.4Celadon
12.1Asparagus
12.2Mantis
12.3Dartmouth
13.1Bottle
13.2Harlequin
Leap 42.1Malachite

Şimdiye kadar bu Yeşil tonlarını hiç duymadığınızı düşünüyorsanız endişelenmeyin. Ve belki de OpenSUSE gelecekte kod isimlerinin tükeneceğini düşünüyorsanız, olumlu bakmakta fayda bulunmaktadır. Elli ton gri olabiliyorsa, yeşil de bol olabilir ve isimlendirme uzun süre bu şekilde devam edebilir.

Bu dokümanda, makalede yazan komutları, çözümleri uygulamak tamamen kullanıcının kendi sorumluluğunda ve insiyatifin de olan bir konudur, mevcut komutların uygulanması ile doğabilecek, oluşabilecek her türlü sorumluluk ve sonuçlar kullanıcının kendisine aittir, CloudEOS’ un bu konuda herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.